Monitoring Leven Lang Ontwikkelen in Nederland
De ROA-enquête over LLO volgt sinds 2004 het post-initiële leren, informeel leren en de kennisontwikkeling in Nederland. De enquête wordt eens in de drie jaar gehouden onder werkende en niet-werkende personen van 16 jaar en ouder. De vragenlijst wordt bij elke ronde verder ontwikkeld. De meeste rondes bevatten ook een vignetexperiment. De meest recente ronde van gegevensverzameling vond plaats in 2024. In 2024 hebben we onze vraag over informeel leren gevalideerd, onze vragen over de leervaardigheden van individuen en de leercultuur van organisaties uitgebreid en een vignetexperiment toegevoegd om de rol van trainingsdesign in de trainingsvoorkeuren van individuen te analyseren.
Gefinancierd door: LLO Katalysator (2024), Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (2020), NRO (2016; dossiernummer 405-16-402), Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (2013, 2010), ECBO (2007), CINOP (2004)
Laatste publicatie: Leren en ontwikkelen in Nederland (in Dutch)
Belangrijkste kenmerken van de ROA-enquête over levenslang leren
- De enquête bestaat uit een kern van ongewijzigde enquêtevragen waarmee trends in leeractiviteiten kunnen worden geanalyseerd.
- De enquête is een van de weinige enquêtes die expliciet informeel leren meet, dat ongeveer 90 % van de totale leertijd vertegenwoordigt en een belangrijke bron van nieuwe kennis is.
- De enquête bevat informatie over individuen en kenmerken van hun baan en werkplek die verband kunnen houden met leren en kennisontwikkeling.
- Elke editie van de enquête bevat specifieke vragen die een beter inzicht geven in factoren die een positieve of negatieve invloed hebben op deelname aan leeractiviteiten en de tijd die aan leren wordt besteed. De meeste enquêtes bevatten ook een discreet keuze-experiment.
- De rondes van 2004-2013 werden gehouden onder respondenten van de DNB huishoudenenquête. Sinds 2017 wordt de enquête verspreid onder respondenten van het LISS-panel. Onze ROA-enquête over levenslang leren kan op individueel niveau worden gekoppeld aan andere gegevens uit het LISS-panel en worden aangevuld met informatie die bij andere gelegenheden onder dezelfde groep respondenten is verzameld.
- Ook de gegevens van de Nederlandse Vaardighedenenquête (NSS) kunnen worden gekoppeld aan de Lifelong Learning Survey, waardoor een unieke combinatie ontstaat van vaardigheidseffectiviteit en deelname aan activiteiten op het gebied van levenslang leren.
- De gegevens van de golven van 2010 en 2013 zijn beschikbaar via DANS. De gegevens van de golven van 2017 en 2020 zijn beschikbaar via het LISS panel.
-
Resultaten van de belangrijkste enquêtes
Zevende enquête (2024 data)
- Künn, A., Baumann, S., Fouarge, D., Hendrickx, S., & Lansink, X. (2024). Leren en ontwikkelen in Nederland. ROA. ROA Reports No. 005 https://doi.org/10.26481/umarep.2024005
- Weel, B. ter, Berg, E. van den, Pritsch, D., Fouarge, D., Künn, A. & Lansink, X. (2025). Taken en vaardigheden op het werk, 2012-2024; Ontwikkeling van vraag en aanbod van werktaken op basis van de Nederlandse Skills survey. Amsterdam: SEO Rapport.
- Künn, A., Fouarge, D., ter Weel, B., & Bussink, H. (2025). Verkenning datasets voor een LLO-Radar. ROA. ROA Technical Reports No. 001 https://doi.org/10.26481/umarot.2025001
Zesde enquête (2020 data)
- Künn, A., Abbink, H., Baumann, S., van Elferen, S., & Fouarge, D. (2022). Leven lang ontwikkelen in Nederland. ROA. ROA Reports No. 001 https://doi.org/10.26481/umarep.2022001
- Künn, A. (2022). Minder aandacht voor loopbaanontwikkeling in eerste coronajaar. Economisch Statistiche Berichten, 4804.
Vijfde enquête (2017 data)
- Fouarge, D., de Grip, A., Künn, A., Peeters, T., & Poulissen, D. (2019). Werken en leren in openbaar bestuur en overheidsdiensten. ROA. ROA Fact Sheets Nr. 002 https://doi.org/10.26481/umarof.2019002
- Fouarge, D., de Grip, A., Künn, A., Peeters, T., & Poulissen, D. (2019). Werken en leren in de zorg- en welzijnssector. ROA. ROA Fact Sheets Nr. 001 https://doi.org/10.26481/umarof.2019001
- Belfi, B., Allen, J., van Eldert, P., de Grip, A., Künn, A., Peeters, T., & Poulissen, D. (2018). Schoolverlaters in crisistijd: Gevolgen voor leren en de vroege loopbaan. ROA. ROA Reports Nr. 007 https://doi.org/10.26481/umarep.2018007
- de Grip, A., Belfi, B., Fouarge, D., Künn, A., Peeters, T., & Poulissen, D. (2018). Levenslang leren en competentieontwikkeling: Beleidsrapport. ROA. ROA Reports No. 008 https://doi.org/10.26481/umarep.2018008
- Künn, A., Poulissen, D., van Eldert, P., Fouarge, D., & de Grip, A. (2018). Leren onder werkenden met een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. ROA. ROA Reports Nr. 005 https://doi.org/10.26481/umarep.2018005
- Fouarge, D., van Eldert, P., de Grip, A., Künn, A., & Poulissen, D. (2018). Nederland in leerstand. ROA. ROA Reports Nr. 004 https://doi.org/10.26481/umarep.2018004
- van Eldert, P., Fouarge, D., de Grip, A., & Poulissen, D. (2017). Werkenden in leerstand. ROA. ROA Fact Sheets Nr. 004 https://doi.org/10.26481/umarof.2017004
- van Eldert, P., Fouarge, D., de Grip, A., & Poulissen, D. (2017). How and where do workers learn? ROA. ROA Fact Sheets No. 004E https://doi.org/10.26481/umarof.2017004E
- Fouarge, D. (2018). Helft van de werkenden laat zich bij-, om- of opscholen. ESB, Jaargang 103(4760), 145.
Vierde enquête (2013 data)
- Borghans, L., Fouarge, D., de Grip, A., & van Thor, J. A. F. (2014). Werken en leren in Nederland. ROA. ROA Reports Nr. 003 https://doi.org/10.26481/umarep.2014003
- Didier Fouarge (2015). Leren door te doen. ESB, 100 (4704): 113.
Derde enquête (2010 data)
- Borghans, L., Fouarge, D., & de Grip, A. (2011). Een leven lang leren in Nederland. Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt, Faculteit der Economische Wetenschappen. ROA Reports Nr. 5 https://doi.org/10.26481/umarep.2011005
- Fouarge, Didier (2012). Nooit op training of cursus. ESB, 97(4644): 573.
- Fouarge, Didier (2011). Kennisontwikkeling van oudere werkenden. ESB, 96 (4614 & 4615): 439.
Tweede enquête (2007 data)
- Lex Borghans, Bart Golsteyn, Andries de Grip, Annemarie Nelen (2009). De betekenis van het leren op het werk, ECBO, ‘s-Hertogenbosch.
Eerste enquête (2004 data)
- Lex Borghans, Bart Golsteyn en Andries de Grip (2006). Meer werken is meer leren, CINOP Expertisecentrum, ’s-Hertogenbosch.
- Lex Borghans, Bart Golsteyn, Andries de Grip (2007). Werkend leren, Economische Statistische Berichten, jaargang 92, 4 mei 2007.
Resultaten over specifieke onderwerpen
Flexwerkers
- Poulissen, D., De Grip A., Fouarge, D., Künn-Nelen, A (2023). Employers’ willingness to invest in the training of temporary versus permanent workers: a discrete choice experiment. Labour Economics, 84, 102430.
https://doi.org/10.1016/j.labeco.2023.102430 - Poulissen, D., & Künn, A. (2019). Werkgevers minder bereid tot investeren in tijdelijk personeel. Economisch Statistische Berichten. Economisch Statistische Berichten online.
- Poulissen, D., De Grip, A., Fouarge, D., & Künn-Nelen, A. (2021). Employers’ Willingness to Invest in the Training of Temporary Workers: A Discrete Choice Experiment (No. 14395). IZA
Automatisering, taken en leren
- Fouarge, D. (2023). Werknemers in banen met grote automatiseringskans leren minder. ESB, 108(4824), 398. https://esb.nu/werknemers-in-banen-met-grote-automatiseringskans-leren-minder/
- Jansen, G., Janssen, S., Künn, A., Levels, M., & Voermans, L. (2021). Bij- en omscholing en automatisering in Nederland: Kansen en beperkingen. Universiteit Twente.
- Künn, A. (2020). Kwart van de werkenden kan technologie slecht bijbenen. Economisch Statistische Berichten.
- van den Berg, E., van Eldert, P., Fouarge, D., & ter Weel, B. (2018). Taken en vaardigheden op het werk: Bevindingen uit de eerste en tweede Nederlandse Skills Survey. ROA. ROA Reports Nr. 006 https://doi.org/10.26481/umarep.2018006
Informele leerervaringen en deelname aan cursussen
- Bakens, J., Fouarge, D., & Goedhart, R. (2020). Beroepen met complexe vaardigheden minst geraakt door de coronacrisis. ESB, 105(4789), 410-413.
- Zafer Büyükkeçeci, Didier Fouarge & Andries de Grip. Why do some workers never participate in training? ROA-RM (forthcoming).
- Fouarge, D. (2016). Leren in de Zorg & Welzijn. ROA. ROA Fact Sheets Nr. 004 https://doi.org/10.26481/umarof.2016004
- Andries de Grip (2015). The importance of informal learning at work. IZA World of Labor 2015: 162.
- Didier Fouarge (2015). Leren door te doen. ESB, 100 (4704): 113.
- Lex Borghans, Bart Golsteyn, Andries de Grip, Betekenis (in)formeel leren voor kennisontwikkeling van de beroepsbevolking, in: Cees Doets, Wil van Esch en Anneke Westerhuis (eds), Een brede verkenning van een leven lang leren, CINOP, ’s-Hertogenbosch, juli 2008, pp. 157-172.
- Didier Fouarge (2012). Nooit op training of cursus. ESB, 97(4644): 573.
- Andries de Grip, Jan Sauermann (2013). The effect of training on productivity: The transfer of on-the-job training from the perspective of economics, Educational Research Review, 8, 28-36.
- Didier Fouarge, Andries de Grip (2012). Postinitieel leren: deelname en rendement. Maastricht: ROA-PP-2012/1.
Laaggeschoolde werknemers
- Didier Fouarge, Trudie Schils, Andries de Grip (2010). Prikkels voor postinitiële scholing voor laagopgeleiden, ECBO, ‘s-Hertogenbosch.
- Didier Fouarge, Trudie Schils, Andries de Grip (2013). Why do low-educated workers invest less in further training?, Applied Economics, Vol. 45(18), 2587-2601
- Didier Fouarge, Bereidheid tot scholing, ESB, 95(4587), 2010: 369
- Didier Fouarge, Trudie Schils, Andries de Grip (2010). Postinitiële scholing van laagopgeleiden in Nederland: de rol van economische prikkels en HRM, Werk Tijdschrift van het Steunpunt WSE, 20(2), 67-73.
Oudere werknemers
- Fouarge, D., de Grip, A., Künn-Nelen, A., Poulissen, D. (2019). Investeren in de inzetbaarheid van oudere werknemers, Me Judice, 19 augustus 2019.
- Didier Fouarge, Andries de Grip (2014). Gaan 50-plussers meer investeren in hun scholing? Tilburg University, Netspar, NEA paper 54.
- Didier Fouarge (2013). Training and employability of older workers, The Hague, SZW, OECD mission, 4 February 2013
- Didier Fouarge (2011). Kennisontwikkeling van oudere werkenden. ESB, 96(4614 & 4615): 439.
- Fouarge, D., & de Grip, A. (2011). Depreciatie van menselijk kapitaal. Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt, Faculteit der Economische Wetenschappen. ROA Reports Nr. 1 https://doi.org/10.26481/umarep.2011001
Deeltijd werk
- Künn, A. (2018). Trainingsdeelname laagste onder mannen met een deeltijdbaan, Economisch Statistische Berichten, vol. 103(4766), pp. 479-479.
- Annemarie Nelen, Andries de Grip (2008). De investeringen in menselijk kapitaal van deeltijders, ESB, jaargang 93, 653-654.
- Annemarie Nelen, Andries de Grip (2009). Why do part-time workers invest less in human capital than full-timers?, Labour, vol. 23, 61-83
Interessante podcasts en presentaties over levenslang leren en ontwikkeling
- Fouarge, D. (2022). De noodzaak van een leven lang ontwikkelen. SER Magazine 2022-1.
- Künn, A. (2021). Annemarie Künn - Nelen over waarom een leven lang leren de toekomst is!, Podcast The Great Reskill.
- Leven Lang Ontwikkelen in turbulente tijden. OCW kennisfestival 2021.
- Künn, A. (2020). Podcast over levenlang ontwikkelen. BNR De werkprofessor.
- Künn, A. (2019). Podcast over trainen en opleiden. Digital or Visual Products, Research Centre for Education and the Labour Market.
- Fouarge, D. (2018), De werkvloer blijft de beste leerplek, SERMagazine, 58(11), 4-6.
Interessante artikelen
- Künn - Nelen, A., Dirven, H-J., & Perez, S. A. (2021). Werknemers met arbeidsbelemmering raken baan vaker kwijt, ondanks scholing. Economisch Statistische Berichten, 106(4796), 279-281.
- Jansen, G., Janssen, S., Künn-Nelen, A., Levels, M., and L. Voermans (2021). Bij- en omscholing en automatisering in Nederland: Kansen en beperkingen. University of Twente.
- Künn, A., Smits, W., & de Vries, J. (2020). Baan- en werkzekerheid van flexibele werknemers, doen ontwikkelmogelijkheden op het werk ertoe? In K. Chkalova, J. van Genabeek, W. Smits, & S. Verbiest (Eds.), Dynamiek op de Nederlandse Arbeidsmarkt: De focus op zekerheid (pp. 103-125). CBS/TNO.